درد قفسه سینه در کودکان؛ علت، علائم هشدار، تشخیص و روش‌های درمان

بررسی و تأیید پزشکی: دکتراحمدشاه فرهت

تخصص: فوق‌تخصص نوزادان
آخرین بازبینی پزشکی: ۱۹ آبان ۱۴۰۵ (۱۰ نوامبر ۲۰۲۶)

خلاصه مقاله

درد قفسه سینه در کودکان یکی از علائمی است که می‌تواند نگرانی زیادی برای والدین ایجاد کند؛ به‌ویژه زمانی که کودک از درد سمت چپ سینه یا ناحیه نزدیک به قلب شکایت می‌کند. بااین‌حال، برخلاف بزرگسالان، بیشتر موارد درد قفسه سینه در کودکان منشأ قلبی ندارند و معمولاً به مشکلات عضلانی و اسکلتی، التهاب غضروف‌های دنده‌ای، بیماری‌های تنفسی، اختلالات گوارشی یا عوامل روان‌شناختی مربوط می‌شوند. با وجود شیوع بالای علل خوش‌خیم، تشخیص علائم هشدار مانند درد هنگام فعالیت بدنی، غش، تنگی نفس و تپش قلب غیرعادی اهمیت زیادی دارد. در این مقاله با علت درد قفسه سینه در کودکان، تفاوت دردهای قلبی و غیرقلبی، نقش کمبود ویتامین D، روش‌های تشخیص و درمان و زمان مراجعه به پزشک آشنا می‌شوید.

درد قفسه سینه در کودکان نشانه چیست؟

درد قفسه سینه در کودکان به هرگونه احساس درد، فشار، سوزش یا ناراحتی در ناحیه بین گردن و قسمت بالایی شکم گفته می‌شود. این درد ممکن است در یک نقطه مشخص احساس شود یا بخش وسیع‌تری از قفسه سینه را درگیر کند. بعضی کودکان آن را به شکل تیر کشیدن ناگهانی توصیف می‌کنند و برخی دیگر از احساس سنگینی، فشار یا سوزش شکایت دارند.

نکته مهم این است که محل احساس درد به‌تنهایی نمی‌تواند منشأ آن را مشخص کند. برای مثال، درد در سمت چپ قفسه سینه الزاماً به معنای مشکل قلبی نیست؛ زیرا عضلات، دنده‌ها، غضروف‌ها، ریه‌ها و مری نیز در این ناحیه قرار دارند و مشکلات هرکدام می‌توانند باعث بروز درد شوند.

بر اساس مطالعات بالینی، علل قلبی تنها بخش کوچکی از موارد درد قفسه سینه در کودکان را تشکیل می‌دهند. در یک مرور پژوهشی منتشرشده در سال ۲۰۲۴، سهم علل قلبی در مطالعات بررسی‌شده حدود ۰٫۳ تا ۸ درصد گزارش شده است؛ این دامنه به تفاوت جمعیت‌های مورد بررسی و معیارهای تشخیصی مربوط می‌شود. بنابراین، در ارزیابی کودک باید ابتدا مجموعه علائم، سابقه پزشکی و یافته‌های معاینه بررسی شود، نه اینکه صرفاً بر اساس محل درد درباره بیماری قلبی قضاوت کنیم.

علت درد قفسه سینه در کودکان چیست؟

علت درد قفسه سینه در کودکان متنوع است و می‌تواند از ساختارهای عضلانی و استخوانی، دستگاه تنفسی، دستگاه گوارش یا سیستم قلبی منشأ بگیرد. در برخی موارد نیز با وجود بررسی‌های پزشکی، علت مشخصی شناسایی نمی‌شود.

۱. مشکلات عضلانی و اسکلتی

یکی از شایع‌ترین دلایل درد قفسه سینه در کودکان، اختلالات مربوط به عضلات، دنده‌ها و غضروف‌های دیواره قفسه سینه است. فعالیت ورزشی سنگین، حرکات ناگهانی، وضعیت نامناسب بدن، سرفه‌های مکرر یا ضربه هنگام بازی می‌توانند باعث کشیدگی عضلات و تحریک بافت‌های اطراف دنده‌ها شوند.

این دردها معمولاً در یک ناحیه مشخص احساس می‌شوند و ممکن است با حرکت دادن بالاتنه، چرخیدن، نفس عمیق یا فشار دادن محل درد تشدید شوند. البته وجود درد قابل بازتولید با لمس، به‌تنهایی بیماری قلبی را رد نمی‌کند و باید در کنار سایر یافته‌های بالینی تفسیر شود.

۲. کوستوکندریت یا التهاب غضروف دنده‌ها

کوستوکندریت (Costochondritis) یکی از علل شناخته‌شده دردهای عضلانی‌ـ‌اسکلتی قفسه سینه است. در این وضعیت، غضروف‌هایی که دنده‌ها را به استخوان جناغ متصل می‌کنند، دچار التهاب یا تحریک می‌شوند.

ویژگی‌های معمول این درد عبارت‌اند از:

• درد موضعی در قسمت جلویی قفسه سینه، اغلب نزدیک استخوان جناغ

• حساسیت به لمس در محل اتصال دنده‌ها

• افزایش درد هنگام حرکت بالاتنه یا نفس عمیق

• تشدید ناراحتی هنگام سرفه یا عطسه

کوستوکندریت معمولاً با معاینه بالینی تشخیص داده می‌شود و در صورت نبود علائم هشدار، اغلب به بررسی‌های پیچیده نیاز ندارد. بااین‌حال، درد مداوم، تورم موضعی، تب یا بدتر شدن وضعیت عمومی کودک باید از نظر علل دیگر بررسی شود.

۳. سندرم گیر افتادن پیش‌قلبی (Precordial Catch Syndrome)

سندرم گیر افتادن پیش‌قلبی یکی از علل خوش‌خیم درد قفسه سینه در کودکان و نوجوانان است. این وضعیت معمولاً با درد ناگهانی، تیز و محدود به یک نقطه، اغلب در سمت چپ جلوی قفسه سینه، مشخص می‌شود.

درد ممکن است هنگام نشستن، استراحت یا تغییر وضعیت بدن شروع شود و معمولاً چند ثانیه تا چند دقیقه طول بکشد. گاهی کودک به دلیل شدت احساس درد، از نفس عمیق کشیدن خودداری می‌کند؛ زیرا دم عمیق می‌تواند ناراحتی را بیشتر کند.

این سندرم معمولاً با معاینه طبیعی و نبود علائم هشدار همراه است و در اغلب موارد به درمان اختصاصی نیاز ندارد. بااین‌حال، اگر الگوی درد تغییر کند، طولانی شود یا با تنگی نفس، غش یا علائم غیرمعمول همراه باشد، ارزیابی پزشکی ضروری است.

۴. بیماری‌های تنفسی و ریوی

برخی بیماری‌های دستگاه تنفسی می‌توانند با درد قفسه سینه همراه باشند. در این شرایط، درد ممکن است هنگام دم عمیق یا سرفه بیشتر شود.

مهم‌ترین علل تنفسی عبارت‌اند از:

• آسم: التهاب و تنگی راه‌های هوایی می‌تواند با احساس فشار در قفسه سینه، خس‌خس و تنگی نفس همراه شود.

• ذات‌الریه: عفونت بافت ریه ممکن است باعث درد سینه، تب، سرفه و تنفس سریع شود.

• التهاب پرده جنب (پلوریت): التهاب پرده اطراف ریه می‌تواند درد تیز و وابسته به تنفس ایجاد کند.

• پنوموتوراکس: ورود هوا به فضای بین ریه و دیواره قفسه سینه ممکن است باعث درد ناگهانی، اغلب یک‌طرفه، و تنگی نفس شود. این وضعیت نیازمند ارزیابی فوری است.

وجود تب، سرفه، تنفس دشوار، کبودی لب‌ها یا کاهش سطح اکسیژن اهمیت ویژه‌ای دارد و نباید صرفاً به‌عنوان یک درد عضلانی در نظر گرفته شود.

۵. مشکلات گوارشی و رفلاکس معده

گاهی منشأ درد قفسه سینه در کودکان به دستگاه گوارش مربوط است. رفلاکس معده به مری یکی از علل احتمالی این مشکل محسوب می‌شود.

در رفلاکس، محتویات اسیدی معده به سمت مری بازمی‌گردند و می‌توانند باعث تحریک مخاط مری و ایجاد احساس سوزش یا درد در پشت استخوان جناغ شوند.

علائم همراه ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• احساس سوزش در مرکز قفسه سینه

• درد پس از صرف غذا

• تشدید ناراحتی هنگام دراز کشیدن

• ترش کردن یا برگشت محتویات معده

• درد بالای شکم یا تهوع

در صورت تکرار علائم، اختلال در بلع، استفراغ مداوم یا کاهش وزن، ارزیابی پزشکی برای بررسی علت زمینه‌ای ضروری است.

۶. اضطراب و استرس در کودکان

اضطراب و فشارهای روانی نیز می‌توانند در بروز درد قفسه سینه نقش داشته باشند. نگرانی‌های مربوط به مدرسه، مشکلات ارتباطی، تغییرات خانوادگی یا تجربه موقعیت‌های پراسترس ممکن است با علائم جسمی همراه شوند.

در برخی کودکان، اضطراب با افزایش ضربان قلب، تنفس سریع، احساس تنگی نفس، سرگیجه و درد قفسه سینه بروز می‌کند. تنفس سریع و سطحی می‌تواند باعث تغییر الگوی تنفس و تشدید احساس ناراحتی شود.

نکته مهم این است که واقعی بودن درد کودک را نباید زیر سؤال برد. همچنین نباید هر درد قفسه سینه‌ای را بدون بررسی اولیه به اضطراب نسبت داد. ابتدا باید علل جسمی مهم بر اساس شرح حال و معاینه ارزیابی شوند و سپس در صورت لزوم، حمایت روان‌شناختی در برنامه مراقبتی قرار گیرد.

۷. ضربه و آسیب به قفسه سینه

کودکان در زمان بازی، ورزش یا فعالیت‌های روزانه ممکن است دچار برخورد و آسیب به قفسه سینه شوند. ضربه می‌تواند باعث کبودی، کشیدگی عضلات، آسیب دنده‌ها یا در موارد شدیدتر آسیب به ساختارهای داخلی قفسه سینه شود.

اگر درد پس از افتادن، برخورد شدید یا تصادف ایجاد شده باشد، به‌ویژه در صورت وجود کبودی گسترده، حساسیت شدید، تنگی نفس یا بدتر شدن وضعیت عمومی، معاینه پزشکی اهمیت دارد.

۸. بیماری‌های قلبی

اگرچه علل قلبی در مقایسه با علل غیرقلبی کمتر دیده می‌شوند، اما به دلیل احتمال بروز عوارض جدی باید به‌درستی شناسایی شوند.

مهم‌ترین علل قلبی احتمالی عبارت‌اند از:

میوکاردیت (Myocarditis): التهاب عضله قلب که اغلب در ارتباط با عفونت‌های ویروسی رخ می‌دهد. درد قفسه سینه، خستگی غیرمعمول، تنگی نفس و تپش قلب می‌توانند از علائم آن باشند.

پریکاردیت (Pericarditis): التهاب پرده اطراف قلب که ممکن است باعث درد تیز قفسه سینه شود. این درد در برخی بیماران هنگام دراز کشیدن یا نفس عمیق تشدید و هنگام نشستن و خم شدن به جلو کمتر می‌شود.

اختلالات ریتم قلب: برخی آریتمی‌ها ممکن است با تپش قلب، سرگیجه، احساس ناراحتی در قفسه سینه یا غش همراه باشند.

ناهنجاری‌های مادرزادی عروق کرونر: برخی اختلالات مادرزادی در مسیر یا ساختار عروق خون‌رسان قلب می‌توانند هنگام فعالیت بدنی باعث کاهش خون‌رسانی به عضله قلب و بروز درد شوند.

وجود درد قفسه سینه هنگام ورزش، به‌ویژه اگر با سرگیجه، غش یا کاهش تحمل فعالیت همراه باشد، از موارد مهم برای بررسی تخصصی قلب است.

علت درد قفسه سینه سمت چپ در کودکان چیست؟

درد قفسه سینه سمت چپ در کودکان به دلیل قرار گرفتن قلب در این ناحیه، معمولاً نگرانی بیشتری برای والدین ایجاد می‌کند. بااین‌حال، ساختارهای متعددی مانند عضلات بین‌دنده‌ای، غضروف‌ها و اعصاب نیز در سمت چپ قفسه سینه قرار دارند.

از جمله علل احتمالی می‌توان به کوستوکندریت، کشیدگی عضلات، سندرم گیر افتادن پیش‌قلبی، رفلاکس و اضطراب اشاره کرد.

اگر درد سمت چپ سینه به‌صورت مکرر و به‌ویژه هنگام فعالیت بدنی اتفاق بیفتد یا با غش، تپش قلب، تنگی نفس و سرگیجه همراه باشد، بررسی قلبی ضروری است. صرفاً چپ بودن محل درد، نه وجود بیماری قلبی را ثابت می‌کند و نه آن را رد می‌کند.

علت درد وسط قفسه سینه در کودکان

درد وسط قفسه سینه در کودکان ممکن است از استخوان جناغ، غضروف‌های دنده‌ای، مری یا ساختارهای مجاور منشأ بگیرد.

کوستوکندریت و رفلاکس معده از علل احتمالی این نوع درد هستند. اگر کودک پس از غذا خوردن دچار سوزش پشت جناغ می‌شود، احتمال منشأ گوارشی مطرح است. در مقابل، اگر درد با لمس ناحیه جناغ یا حرکت بالاتنه افزایش یابد، علت عضلانی‌ـ‌اسکلتی بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد.

البته درد فشاری یا مداوم در مرکز قفسه سینه، به‌خصوص همراه با تنگی نفس، ضعف شدید یا غش، نیازمند ارزیابی فوری است.

علت درد قفسه سینه سمت راست در کودکان

درد سمت راست قفسه سینه نیز می‌تواند ناشی از مشکلات عضلانی، آسیب دنده‌ها، التهاب غضروف‌ها یا بیماری‌های تنفسی باشد.

عفونت ریه و التهاب پرده جنب از جمله عللی هستند که ممکن است درد یک‌طرفه ایجاد کنند. در این شرایط معمولاً علائمی مانند سرفه، تب یا افزایش درد هنگام نفس عمیق نیز دیده می‌شود.

در صورت شروع ناگهانی درد شدید سمت راست همراه با تنگی نفس، باید احتمال مشکلات حاد ریوی نیز بررسی شود.

نقش کمبود ویتامین D و کلسیم در درد قفسه سینه کودکان

ویتامین D و کلسیم در سلامت استخوان‌ها، عملکرد عضلات و تنظیم فرآیندهای طبیعی بدن نقش دارند. کمبود این مواد مغذی در برخی کودکان می‌تواند با دردهای استخوانی، ضعف عضلانی و اختلالات اسکلتی همراه باشد.

در یک مطالعه مورد ـ شاهدی انجام‌شده در ایران روی ۲۰۰ کودک ۵ تا ۱۵ ساله، میانگین سطح ویتامین D در گروه مبتلا به درد قفسه سینه کمتر از گروه شاهد گزارش شد و اختلاف از نظر آماری معنادار بود. در همان مطالعه، تفاوت معناداری در سطح کلسیم دو گروه مشاهده نشد.

همچنین یک پژوهش منتشرشده در سال ۲۰۲۶ در مجله BMC Pediatrics، ارتباط سطح پایین‌تر ویتامین D و فولات را با کوستوکندریت در یک جمعیت انتخاب‌شده از کودکان دارای مشکلات سلامت استخوان بررسی کرد. بااین‌حال، طراحی گذشته‌نگر و جمعیت خاص این مطالعه اجازه نمی‌دهد نتایج آن به تمام کودکان مبتلا به درد قفسه سینه تعمیم داده شود.

بنابراین، کمبود ویتامین D می‌تواند یکی از عوامل قابل بررسی در کودکانی باشد که دردهای استخوانی‌ـ‌عضلانی، نشانه‌های کمبود ویتامین یا عوامل خطر تغذیه‌ای دارند؛ اما آزمایش ویتامین D برای تمام کودکان مبتلا به درد قفسه سینه ضرورت ندارد و تجویز مکمل نیز باید بر اساس ارزیابی پزشکی انجام شود.

علائم درد قفسه سینه در کودکان چگونه بروز می‌کند؟

کودکان بسته به سن و توانایی بیان احساسات خود، درد قفسه سینه را به شکل‌های متفاوتی توصیف می‌کنند. برخی از آن‌ها از تیر کشیدن ناگهانی شکایت دارند و برخی دیگر احساس فشار، سوزش یا سنگینی را گزارش می‌کنند.

مهم‌ترین نشانه‌هایی که ممکن است همراه با درد قفسه سینه دیده شوند عبارت‌اند از:

• درد تیز، مبهم یا فشاری در ناحیه سینه

• افزایش درد هنگام حرکت یا نفس عمیق

• احساس سوزش پشت استخوان جناغ

• تپش قلب یا احساس ضربان غیرعادی

• سرفه و خس‌خس سینه

• تب و بی‌حالی

• سرگیجه یا احساس ضعف

• تنگی نفس

• تهوع یا درد بالای شکم

وجود هرکدام از این علائم به‌تنهایی تشخیص مشخصی را ثابت نمی‌کند. اهمیت آن‌ها به شدت، مدت، شرایط شروع درد و وضعیت عمومی کودک بستگی دارد.

نشانه‌های قلب درد در کودکان چیست؟

تشخیص درد قلبی در کودکان صرفاً بر اساس محل درد یا توصیف کودک امکان‌پذیر نیست. پزشک برای بررسی احتمال منشأ قلبی، به مجموعه‌ای از علائم و عوامل خطر توجه می‌کند.

مهم‌ترین نشانه‌های هشداردهنده عبارت‌اند از:

1. درد قفسه سینه که هنگام فعالیت ورزشی یا دویدن ایجاد می‌شود.

2. غش یا نزدیک شدن به غش، به‌خصوص هنگام ورزش.

3. تپش قلب همراه با سرگیجه یا ضعف.

4. تنگی نفس غیرعادی یا کاهش تحمل فعالیت بدنی.

5. درد همراه با رنگ‌پریدگی شدید، تعریق سرد یا ضعف قابل‌توجه.

6. سابقه بیماری مادرزادی قلب یا بیماری قلبی شناخته‌شده.

7. سابقه خانوادگی مرگ ناگهانی و غیرقابل توضیح در سنین پایین، کاردیومیوپاتی یا اختلالات ارثی ریتم قلب.

وجود این ویژگی‌ها به معنای قطعی بودن بیماری قلبی نیست، اما ضرورت ارزیابی دقیق‌تر را افزایش می‌دهد.

چه زمانی درد قفسه سینه در کودکان خطرناک است؟

یکی از مهم‌ترین وظایف والدین، تشخیص شرایطی است که کودک به مراقبت فوری نیاز دارد. اگرچه بسیاری از دردهای قفسه سینه خوش‌خیم هستند، برخی علائم می‌توانند نشانه یک بیماری جدی باشند.

علائمی که نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارند

در صورت مشاهده هرکدام از موارد زیر، باید فوراً از خدمات اورژانسی کمک بگیرید:

• درد شدید یا مداوم قفسه سینه همراه با بدحالی واضح

• تنگی نفس شدید یا دشواری آشکار در تنفس

• کبودی لب‌ها یا صورت

• غش، کاهش سطح هوشیاری یا پاسخ‌دهی غیرطبیعی

• درد ناگهانی همراه با ضعف شدید یا علائم ناپایداری جسمی

• درد قفسه سینه پس از ضربه شدید همراه با اختلال تنفس

در این شرایط، نباید برای دریافت نوبت عادی یا مشاوره آنلاین منتظر بمانید.

چه زمانی باید کودک توسط پزشک معاینه شود؟

در موارد زیر نیز ارزیابی پزشکی اهمیت دارد:

• درد هنگام ورزش یا فعالیت بدنی، حتی اگر پس از توقف فعالیت کاهش یابد.

• تکرار درد در فاصله‌های زمانی مختلف.

• همراهی درد با تپش قلب، سرگیجه یا کاهش تحمل فعالیت.

• وجود تب و سرفه همراه با درد قفسه سینه.

• سابقه بیماری قلبی، ریوی یا بیماری زمینه‌ای مهم.

• سابقه خانوادگی مرگ ناگهانی یا بیماری ارثی قلب.

نکته مهم این است که درد وابسته به فعالیت بدنی حتی در صورت گذرا بودن باید بررسی شود و کودک تا زمان ارزیابی پزشکی نباید به فعالیت ورزشی سنگین ادامه دهد.

روش‌های تشخیص علت درد قفسه سینه در کودکان

تشخیص علت درد قفسه سینه با گرفتن شرح حال و انجام معاینه فیزیکی آغاز می‌شود. پزشک تلاش می‌کند با بررسی ویژگی‌های درد و علائم همراه، مشخص کند که آیا مشکل به دیواره قفسه سینه مربوط است یا احتمال درگیری قلب، ریه و سایر اندام‌ها وجود دارد.

۱. بررسی شرح حال کودک

پزشک معمولاً درباره موارد زیر سؤال می‌کند:

• درد از چه زمانی شروع شده است؟

• هر بار چقدر طول می‌کشد؟

• درد در کدام قسمت قفسه سینه احساس می‌شود؟

• هنگام ورزش ایجاد می‌شود یا در زمان استراحت؟

• با نفس عمیق، سرفه یا حرکت افزایش پیدا می‌کند؟

• آیا کودک سابقه ضربه یا بیماری اخیر داشته است؟

• آیا تنگی نفس، غش، سرگیجه یا تپش قلب وجود دارد؟

• آیا در خانواده سابقه بیماری قلبی یا مرگ ناگهانی وجود دارد؟

ثبت دقیق این اطلاعات توسط والدین می‌تواند به تشخیص بهتر کمک کند.

۲. معاینه فیزیکی

در معاینه، پزشک وضعیت عمومی کودک، ضربان قلب، فشار خون، تعداد تنفس و در صورت نیاز سطح اکسیژن خون را بررسی می‌کند.

همچنین قلب و ریه‌ها از نظر صداهای غیرطبیعی معاینه می‌شوند و حساسیت عضلات، دنده‌ها و استخوان جناغ نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد.

۳. نوار قلب (ECG)

نوار قلب برای بررسی فعالیت الکتریکی قلب استفاده می‌شود. این آزمایش می‌تواند به شناسایی برخی اختلالات ریتم، نشانه‌های التهاب قلب یا تغییرات الکتریکی مشکوک کمک کند.

بااین‌حال، نوار قلب طبیعی به‌تنهایی تمام بیماری‌های قلبی را رد نمی‌کند و نتیجه آن باید همراه با شرح حال و معاینه تفسیر شود.

۴. اکوکاردیوگرافی

اکوکاردیوگرافی یا سونوگرافی قلب برای بررسی ساختار قلب، عملکرد عضله قلب، دریچه‌ها و برخی ناهنجاری‌های مادرزادی استفاده می‌شود.

این آزمایش معمولاً زمانی درخواست می‌شود که شرح حال، معاینه یا نوار قلب احتمال یک مشکل ساختاری یا عملکردی قلب را مطرح کند.

۵. عکس قفسه سینه

رادیوگرافی قفسه سینه می‌تواند در صورت شک به بیماری‌های ریوی، ذات‌الریه، پنوموتوراکس یا برخی آسیب‌های استخوانی کمک‌کننده باشد. انجام آن برای تمام کودکان مبتلا به درد سینه ضروری نیست.

۶. آزمایش خون

در شرایط خاص، پزشک ممکن است آزمایش خون درخواست کند. برای مثال، تروپونین در صورت شک به آسیب عضله قلب و برخی آزمایش‌های التهابی در صورت احتمال بیماری عفونی یا التهابی کاربرد دارند.

اندازه‌گیری ویتامین D، کلسیم یا سایر مواد مغذی نیز در کودکانی که نشانه‌های بالینی یا عوامل خطر کمبود دارند، ممکن است مورد توجه قرار گیرد.

نکته: انتخاب آزمایش‌ها باید هدفمند باشد. انجام روتین تمام آزمایش‌های قلبی و تصویربرداری برای هر کودک مبتلا به درد قفسه سینه نه‌تنها ضروری نیست، بلکه ممکن است باعث هزینه و بررسی‌های غیرضروری شود.

درمان درد قفسه سینه در کودکان چگونه انجام می‌شود؟

درمان درد قفسه سینه به علت اصلی آن بستگی دارد. از آنجا که درد می‌تواند منشأ عضلانی، گوارشی، تنفسی، روان‌شناختی یا قلبی داشته باشد، یک روش درمانی واحد برای همه کودکان وجود ندارد.

درمان دردهای عضلانی و اسکلتی

در مواردی که علت درد به کشیدگی عضلات یا التهاب غضروف‌های دنده‌ای مربوط باشد، پزشک ممکن است استراحت نسبی، کاهش فعالیت‌های تشدیدکننده درد و استفاده از کمپرس گرم را توصیه کند.

در صورت نیاز، داروهای مسکن یا ضدالتهاب متناسب با سن، وزن و شرایط پزشکی کودک تجویز می‌شوند. مصرف خودسرانه دارو، به‌خصوص داروهای ضدالتهاب، توصیه نمی‌شود.

درمان مشکلات تنفسی

درمان بیماری‌های تنفسی به نوع بیماری بستگی دارد. برای مثال، در آسم ممکن است داروهای استنشاقی تجویز شوند و در عفونت‌های باکتریایی ریه، درمان ضدباکتریایی بر اساس تشخیص پزشک ضرورت پیدا کند.

در مواردی مانند پنوموتوراکس، ممکن است اقدامات درمانی فوری در بیمارستان لازم باشد.

درمان رفلاکس و مشکلات گوارشی

اگر درد ناشی از رفلاکس معده باشد، اصلاح عادات غذایی، پرهیز از وعده‌های غذایی سنگین نزدیک زمان خواب و درمان دارویی در صورت نیاز می‌تواند به بهبود علائم کمک کند.

درمان دردهای مرتبط با اضطراب

در این شرایط، شناسایی عامل استرس‌زا و کمک به کودک برای مدیریت احساسات اهمیت دارد. در صورت تداوم علائم یا اختلال در زندگی روزمره، مشاوره روان‌شناسی کودک می‌تواند مفید باشد.

درمان بیماری‌های قلبی

در صورت تشخیص بیماری قلبی، برنامه درمانی بر اساس نوع و شدت مشکل توسط متخصص قلب کودکان تعیین می‌شود. درمان ممکن است شامل دارو، محدودیت موقت فعالیت بدنی، پایش تخصصی یا در برخی شرایط اقدامات مداخله‌ای باشد.

آیا می‌توان از درد قفسه سینه در کودکان پیشگیری کرد؟

پیشگیری کامل از تمام انواع درد قفسه سینه امکان‌پذیر نیست، اما رعایت برخی نکات می‌تواند احتمال بروز بعضی از علل آن را کاهش دهد.

• تشویق کودک به فعالیت بدنی متناسب با سن و توانایی جسمی

• آموزش گرم کردن بدن پیش از ورزش

• استفاده از تجهیزات ایمنی مناسب هنگام ورزش و بازی

• رعایت تغذیه متعادل و دریافت کافی مواد مغذی

• توجه به خواب کافی و سلامت روان کودک

• تشخیص و درمان به‌موقع بیماری‌های تنفسی و گوارشی

• پیگیری بیماری‌های زمینه‌ای طبق توصیه پزشک

همچنین والدین بهتر است در صورت شکایت کودک از درد قفسه سینه، زمان شروع، مدت، محل و شرایط ایجاد درد را ثبت کنند. این اطلاعات در مراجعه پزشکی بسیار مفید هستند.

پرسش‌های متداول درباره درد قفسه سینه در کودکان

آیا درد قفسه سینه در کودکان نشانه بیماری قلبی است؟

خیر. بیشتر موارد درد قفسه سینه در کودکان منشأ غیرقلبی دارند و ممکن است به مشکلات عضلانی، اسکلتی، تنفسی، گوارشی یا اضطراب مربوط باشند. بااین‌حال، درد هنگام فعالیت، غش، تپش قلب غیرعادی و تنگی نفس باید جدی گرفته شوند.

علت درد ناگهانی قفسه سینه در کودکان چیست؟

درد ناگهانی می‌تواند ناشی از کشیدگی عضلات، تحریک غضروف‌های دنده‌ای یا سندرم گیر افتادن پیش‌قلبی باشد. بااین‌حال، شروع ناگهانی درد شدید همراه با تنگی نفس، غش یا بدحالی نیازمند ارزیابی فوری است.

چرا کودک هنگام نفس عمیق کشیدن دچار درد سینه می‌شود؟

درد هنگام دم عمیق ممکن است به التهاب عضلات و غضروف‌های قفسه سینه یا التهاب پرده اطراف ریه مربوط باشد. اگر این درد با تب، سرفه یا تنگی نفس همراه باشد، معاینه پزشکی اهمیت دارد.

آیا کمبود ویتامین D باعث درد قفسه سینه کودکان می‌شود؟

کمبود ویتامین D می‌تواند با دردهای استخوانی و عضلانی ارتباط داشته باشد و برخی پژوهش‌ها ارتباط آن را با دردهای عضلانی‌ـ‌اسکلتی قفسه سینه بررسی کرده‌اند. بااین‌حال، کمبود این ویتامین علت قطعی تمام دردهای قفسه سینه نیست و ارزیابی آن باید بر اساس شرایط کودک انجام شود.

آیا درد سمت چپ سینه کودک همیشه خطرناک است؟

خیر. درد سمت چپ می‌تواند از عضلات، غضروف‌ها و ساختارهای دیواره قفسه سینه ناشی شود. محل درد به‌تنهایی برای تشخیص بیماری قلبی کافی نیست و علائم همراه و شرایط شروع آن اهمیت بیشتری دارند.

آیا کودک مبتلا به درد قفسه سینه می‌تواند ورزش کند؟

اگر درد هنگام فعالیت بدنی ایجاد می‌شود، کودک باید فعالیت را متوقف کند و تا زمان ارزیابی پزشکی از ورزش سنگین خودداری کند. بازگشت به ورزش باید با توجه به علت درد و توصیه پزشک انجام شود.

آیا برای تشخیص درد قفسه سینه در همه کودکان نوار قلب لازم است؟

خیر. نوار قلب بر اساس شرح حال، معاینه و وجود عوامل خطر درخواست می‌شود. پزشک ممکن است در برخی کودکان تنها با معاینه و پیگیری به تشخیص برسد و در موارد مشکوک بررسی‌های بیشتری انجام دهد.

جمع‌بندی

درد قفسه سینه در کودکان اگرچه می‌تواند برای والدین نگران‌کننده باشد، اما در بیشتر موارد منشأ قلبی ندارد. مشکلات عضلانی و اسکلتی، التهاب غضروف‌های دنده‌ای، بیماری‌های تنفسی، رفلاکس معده و عوامل روان‌شناختی از مهم‌ترین علل این شکایت هستند.

بااین‌حال، توجه به علائم هشدار اهمیت زیادی دارد. درد هنگام فعالیت بدنی، غش، تنگی نفس، تپش قلب غیرعادی و سابقه خانوادگی بیماری‌های قلبی از مواردی هستند که نیاز به بررسی دقیق‌تر دارند. تشخیص صحیح با گرفتن شرح حال، معاینه و انجام آزمایش‌های هدفمند امکان‌پذیر است.

والدین باید ضمن حفظ آرامش، شکایت کودک را جدی بگیرند و در صورت وجود علائم هشدار، برای ارزیابی پزشکی اقدام کنند. آگاهی از علت‌های مختلف درد قفسه سینه و شناخت زمان مناسب مراجعه به پزشک، نقش مهمی در حفظ سلامت و ایمنی کودکان دارد.

تذکر پزشکی: این مطلب صرفاً با هدف افزایش آگاهی والدین تهیه شده است و جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نیست. انتخاب دارو و مدت مصرف آن باید با نظر پزشک انجام شود.

بررسی و تأیید پزشکی: دکتراحمدشاه فرهت

تخصص: فوق‌تخصص نوزادان
آخرین بازبینی پزشکی: ۱۹ آبان ۱۴۰۵ (۱۰ نوامبر ۲۰۲۶)

منابع علمی

https://www.rch.org.au/clinicalguide/guideline_index/chest_pain/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11594360/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10931332/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39928430/

https://doi.org/10.1186/s12887-025-06117-2

https://www.childrensnational.org/for-healthcare-professionals/refer-a-patient/referral-guidelines/chest-pain