چگونه از نامرتبی دندان‌های کودکان پیشگیری کنیم؟
نامرتبی دندان‌ها یکی از نگرانی‌های رایج والدین در دوران رشد کودکان است. بعضی از کودکان با دندان‌های نامنظم یا فاصله‌دار رشد می‌کنند و در برخی دیگر، با رویش دندان‌های دائمی مشخص می‌شود که فضای کافی برای قرار گرفتن دندان‌ها در فک وجود ندارد. این وضعیت ممکن است به عوامل ژنتیکی، نحوه رشد فک، عادت‌های دهانی طولانی‌مدت یا از دست رفتن زودهنگام دندان‌های شیری مربوط باشد.
اگرچه نمی‌توان از تمام موارد نامرتبی دندان‌ها جلوگیری کرد، رعایت برخی نکات می‌تواند به حفظ سلامت دهان و دندان، تشخیص زودهنگام مشکلات رشد فک و کاهش احتمال بروز بعضی اختلالات کمک کند. در این مقاله، مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از نامرتبی دندان کودکان را بررسی می‌کنیم.
علت نامرتبی دندان‌ها در کودکان چیست؟
نامرتبی دندان‌ها یا مال‌اکلوژن به وضعیتی گفته می‌شود که دندان‌ها یا فک‌های بالا و پایین به‌درستی روی یکدیگر قرار نمی‌گیرند. این مشکل ممکن است به شکل شلوغی دندان‌ها، فاصله زیاد بین آن‌ها، جلو بودن دندان‌های فک بالا یا پایین و ناهماهنگی فک‌ها دیده شود.
مهم‌ترین عوامل مؤثر بر نامرتبی دندان‌ها عبارت‌اند از:
-
عوامل ژنتیکی: اندازه فک و دندان‌ها و برخی ویژگی‌های رشد فک می‌توانند ارثی باشند.
-
عادت‌های دهانی طولانی‌مدت: مکیدن انگشت یا استفاده طولانی‌مدت از پستانک ممکن است بر شکل فک و موقعیت دندان‌ها اثر بگذارد.
-
از دست رفتن زودهنگام دندان شیری: در بعضی موارد، فضای لازم برای رویش دندان دائمی کاهش پیدا می‌کند.
-
اختلالات رشد فک و رویش دندان‌ها: برخی مشکلات ساختاری یا تکاملی می‌توانند باعث ناهماهنگی دندان‌ها شوند.
شناخت این عوامل به والدین کمک می‌کند تا بدانند کدام عادت‌ها نیاز به توجه دارند و چه زمانی باید از دندان‌پزشک کودکان کمک بگیرند.
۱. مکیدن انگشت و استفاده طولانی‌مدت از پستانک را مدیریت کنید
مکیدن انگشت در نوزادان و کودکان خردسال رفتاری رایج است و می‌تواند به آن‌ها احساس آرامش بدهد. استفاده از پستانک نیز در سنین پایین لزوماً باعث نامرتبی دندان‌ها نمی‌شود؛ اما اگر این عادت با شدت زیاد یا برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، ممکن است بر رشد فک و موقعیت دندان‌ها تأثیر بگذارد.
از جمله تغییرات احتمالی می‌توان به ایجاد فاصله بین دندان‌های جلو هنگام بسته بودن دهان یا تغییر در نحوه قرار گرفتن دندان‌های بالا و پایین اشاره کرد.
چگونه به ترک این عادت کمک کنیم؟
-
با آرامش و بدون سرزنش، کودک را به کاهش مکیدن انگشت تشویق کنید.
-
برای کودکانی که از پستانک استفاده می‌کنند، به‌تدریج زمان استفاده را محدود کنید.
-
هنگام خستگی یا اضطراب کودک، روش‌های دیگری مانند در آغوش گرفتن، قصه خواندن یا استفاده از یک وسیله آرامش‌بخش متناسب با سن او را امتحان کنید.
-
اگر عادت پس از حدود ۳ سالگی همچنان ادامه دارد یا تغییراتی در دندان‌ها مشاهده می‌کنید، با دندان‌پزشک کودکان مشورت کنید.
شدت و مدت این عادت اهمیت زیادی دارد؛ بنابراین لازم نیست والدین به دلیل استفاده معمول از پستانک در دوران نوزادی نگران نامرتبی دندان‌های فرزندشان باشند.
