سلام مادر گرامی،
دختر شما حدود 3 سال و 8 ماه دارد. آنچه توصیف کردید (گریه‌ی شدید برای چیزهای کوچک، پرت کردن وسایل، بهانه‌گیری وقتی خواب‌آلود یا گرسنه است، اصرار روی خواسته‌ای مشخص) در این سن بسیار شایع است و به‌تنهایی نشانه‌ی بیماری نیست. در سه‌سالگی کودک استقلال‌طلب می‌شود («خودم می‌خوام ببندم»)، ولی مهارت کنترل هیجان و بیان کلامی احساسش هنوز کامل نشده است. مغز او در لحظه‌ی خستگی و گرسنگی هنوز نمی‌تواند خودش را آرام کند و تنها راهش گریه است. اینکه در شرایط خوب خواسته‌هایش را بیان می‌کند و با بچه‌های آشنا رابطه‌ی خوبی دارد، نشانه‌ی خوبی از رشد اجتماعی و زبانی اوست. مهدکودک هم اگر هنوز آماده نبوده، فشار نیاورید. هیچ‌چیز نگران‌کننده‌ای در آن نیست.
درباره‌ی شاغل بودن‌تان هم خودتان را سرزنش نکنید. جدا شدن آسان او از شما نشانه‌ی دلبستگی ایمن است، نه کمبود محبت.
چه کنید:
جلوی بحران را بگیرید. چون بیشتر در زمان گرسنگی و خواب‌آلودگی اتفاق می‌افتد، میان‌وعده و ساعت خواب منظم برایش تنظیم کنید و در این ساعت‌ها توقع کمتری از او داشته باشید.
احساسش را اسم‌گذاری کنید. مثلاً «می‌بینم عصبانی شدی چون می‌خواستی خودت درو ببندی». کم‌کم یاد می‌گیرد به‌جای گریه بگوید «گشنمه» یا «خوابم میاد».
به او فرصت انتخاب و استقلال بدهید. مثلاً «می‌خوای تو درو ببندی یا من؟» یا اجازه بدهید در کارهای کوچک سهم داشته باشد. این از بسیاری از دعواها جلوگیری می‌کند.
محدودیت را آرام و قاطع بگویید. «عصبانی بودن اشکال ندارد، ولی پرت کردن نه. می‌تونی بالش رو بزنی یا توپ نرم پرت کنی.» در مورد خرید خوراکی هم روی تصمیم‌تان بمانید و با آرامش بگویید «الان نمی‌خریم، می‌خوای برات بغل کنم؟». اگر یک بار با گریه‌ی طولانی خواسته‌اش برآورده شود، دفعه‌ی بعد بیشتر گریه می‌کند.
نه نادیده گرفتن کامل، نه فریاد. وقتی اوج گرفته، کنارش بمانید و با صدای آرام و کم‌حرف حضورتان را حفظ کنید. بعد از آرام شدن، کوتاه و ساده درباره‌ی ماجرا حرف بزنید. دعوا کردن و فریاد زدن معمولاً گریه را طولانی‌تر می‌کند، و نادیده گرفتن کامل هم ممکن است حس رها شدن بدهد.
شیر مادر: اگر آرام کردن با شیر برایتان و برای او خوب است، اشکالی ندارد، ولی سعی کنید راه‌های دیگر مثل بغل، ماساژ پشت و آواز را هم تمرین بدهید تا فقط به یک راه وابسته نشود. در لحظه‌ی عصبانیت، شیر را به‌عنوان «پاداش» بعد از گریه ندهید، بلکه به‌عنوان آرامش بعد از بحران پیشنهاد کنید.
تأیید رفتار خوب: وقتی خواسته‌اش را با زبان بیان کرد یا خودش را کنترل کرد، تحسینش کنید. «دیدم عصبانی شدی ولی نزدی، آفرین!»
درباره‌ی دستشویی و پوشک شب: آنجا که نوشتید دستشویی 1، فرض کردم منظورتان ادرار است. نگه داشتن ادرار تا مرز خیس کردن در این سن شایع است و معمولاً به خاطر علاقه به بازی یا ترس از جدا شدن از فعالیت است. اجبار، سرزنش و تمسخر نکنید. هر 2 تا 3 ساعت به‌صورت یک روال بازی‌گونه او را به دستشویی ببرید، آب و فیبر (میوه و سبزی) کافی بدهید تا یبوست نداشته باشد، و از هر موفقیتی تشویقش کنید. پوشک شب تا حدود 5 تا 6 سالگی کاملاً طبیعی است و نیازی به زور برای برداشتن آن نیست.
اگر هنگام ادرار سوزش یا درد دارد، بوی بد یا تغییر رنگ ادرار، تب بدون علت، یا خیس کردن مکرر در روز دارد، ادرار او باید آزمایش شود.
در چه مواردی به پزشک اطفال یا روان‌شناس کودک مراجعه کنید؟
گریه‌های شدید بیش از چند بار در روز، یا اغلب بیش از 25 تا 30 دقیقه
آسیب زدن به خود یا دیگران، یا کوبیدن سر به زمین و دیوار
بند آمدن نفس تا حد کبودی یا بی‌هوشی هنگام گریه
پسرفت در مهارت‌هایی که قبلاً داشت (حرف زدن، دستشویی رفتن)
تأخیر در حرف زدن، تماس چشمی کم، بازی‌های تکراری یا نبود بازی خیالی
تأثیر منفی بر خواب، اشتها، یا زندگی خانواده
اگر با وجود چند هفته تلاش، تغییری دیده نمی‌شود
در این صورت بهتر است پزشک رشد و تکامل، شنوایی و گفتار او را هم ارزیابی کند.
این پاسخ جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین معاینه‌ی حضوری نیست.