قطره پدی لاکت چیست؟ موارد مصرف، نحوه مصرف و عوارض

قطره پدی‌لاکت (PediLact) یک فرآورده سین‌بیوتیک است که ترکیبی از پروبیوتیک‌ها و پری‌بیوتیک‌ها را در خود دارد و برای مصرف در نوزادان و کودکان عرضه می‌شود. این محصول حاوی چند نوع باکتری زنده مفید و فروکتوالیگوساکاریدها (FOS) به‌عنوان پری‌بیوتیک است.

پروبیوتیک‌ها ممکن است در شرایط مشخصی به سلامت دستگاه گوارش کمک کنند؛ بااین‌حال، اثربخشی هر پروبیوتیک به سویه دقیق، مقدار مصرف، شرایط بیمار و نوع مشکل بستگی دارد. بنابراین، نمی‌توان نتیجه مطالعات مربوط به یک سویه مشخص را به تمام محصولات پروبیوتیک تعمیم داد. موضع‌نامه انجمن اروپایی گوارش، کبد و تغذیه کودکان (ESPGHAN) نیز بر انتخاب پروبیوتیک بر اساس شواهد مربوط به سویه و بیماری مشخص تأکید می‌کند.

قطره پدی لاکت چه ترکیباتی دارد؟

طبق اطلاعات منتشرشده برای این محصول، پدی‌لاکت حاوی سه گروه باکتریایی زیر است:

Lactobacillus reuteri؛ لاکتوباسیلوس روتری
Lactobacillus rhamnosus؛ لاکتوباسیلوس رامنوسوس
Bifidobacterium infantis؛ بیفیدوباکتریوم اینفانتیس

همچنین فروکتوالیگوساکاریدها (FOS) به‌عنوان پری‌بیوتیک در ترکیب آن وجود دارند. در اطلاعات محصول، مجموع باکتری‌های زنده در حدود (10^9) واحد تشکیل‌دهنده کلونی (CFU) ذکر شده است؛ مقدار دقیق در هر دوز و مشخصات فرآورده باید از روی بروشور همان محصول بررسی شود.

نکته مهم این است که نام گونه باکتری به‌تنهایی برای تعیین اثر درمانی کافی نیست. برای مثال، شواهد مربوط به سویه L. reuteri DSM 17938 را نمی‌توان بدون اطلاعات تطبیق سویه، به هر محصول حاوی لاکتوباسیلوس روتری تعمیم داد.

تفاوت پروبیوتیک، پری‌بیوتیک و سین‌بیوتیک چیست؟

پروبیوتیک چیست؟

پروبیوتیک‌ها میکروارگانیسم‌های زنده‌ای هستند که در صورت مصرف به مقدار کافی، می‌توانند برای سلامت میزبان فایده داشته باشند. اثر آنها یکسان نیست و به نوع و سویه باکتری و شرایط مصرف وابسته است.

پری‌بیوتیک چیست؟

پری‌بیوتیک‌ها موادی هستند که میکروارگانیسم‌های مفید بدن می‌توانند از آنها استفاده کنند. فروکتوالیگوساکاریدها یا FOS از جمله این مواد هستند و می‌توانند به‌عنوان بستر غذایی برای برخی از میکروب‌های روده عمل کنند.

سین‌بیوتیک چیست؟

سین‌بیوتیک به ترکیبی از میکروارگانیسم‌های زنده و مواد قابل استفاده توسط میکروب‌ها گفته می‌شود که برای ایجاد یک فایده سلامت‌بخش در کنار هم قرار گرفته‌اند.

وجود هم‌زمان پروبیوتیک و پری‌بیوتیک به‌تنهایی اثربخشی قطعی محصول را برای درمان هر بیماری ثابت نمی‌کند. در موضع‌نامه ESPGHAN درباره سین‌بیوتیک‌ها نیز شواهد موجود برای صدور توصیه کلی درباره ترکیبات مختلف در بسیاری از اختلالات گوارشی کودکان کافی نبوده است.

قطره پدی لاکت برای چه مواردی استفاده می‌شود؟

پدی‌لاکت به‌عنوان یک فرآورده پروبیوتیکی برای مشکلاتی مانند کولیک نوزادان و بعضی اختلالات گوارشی معرفی می‌شود. بااین‌حال، کاربردهای مطرح‌شده برای یک محصول تجاری لزوماً به معنی اثبات اثربخشی آن در تمام شرایط نیست.

۱. کولیک و قولنج نوزاد

کولیک معمولاً به دوره‌هایی از گریه طولانی و دشوار برای آرام کردن نوزاد گفته می‌شود که در غیر این صورت سالم به نظر می‌رسد. علت آن همیشه مشخص نیست و ممکن است با حساسیت بیشتر نوزاد به محرک‌ها یا ناتوانی متناسب با سن در آرام کردن خود مرتبط باشد.

بعضی سویه‌های پروبیوتیک در مطالعات مربوط به کولیک بررسی شده‌اند. طبق راهنمای ESPGHAN، متخصصان می‌توانند سویه L. reuteri DSM 17938 یا B. lactis BB-12 را برای کولیک در شیرخواران شیرمادرخوار در نظر بگیرند؛ این توصیه محدود و مبتنی بر شواهد مربوط به همان سویه‌هاست.

ازآنجاکه برای تعمیم این شواهد به پدی‌لاکت باید سویه‌های دقیق محصول و دوز مؤثر آنها مشخص باشد، نمی‌توان گفت پدی‌لاکت به‌طور قطعی کولیک همه نوزادان را درمان می‌کند. پیش از مصرف بهتر است با پزشک کودک مشورت شود.

۲. اسهال ناشی از آنتی‌بیوتیک

برخی پروبیوتیک‌های مشخص ممکن است در کاهش خطر اسهال مرتبط با مصرف آنتی‌بیوتیک مؤثر باشند. بااین‌حال، شواهد موجود مربوط به سویه‌ها و دوزهای مشخص است؛ برای مثال، نتایج مربوط به سویه L. rhamnosus GG را نمی‌توان صرفاً به دلیل وجود گونه L. rhamnosus در یک محصول دیگر تعمیم داد.

پدی‌لاکت جایگزین مصرف مایعات کافی یا ارزیابی پزشکی در صورت اسهال شدید نیست. اگر کودک دچار کاهش ادرار، بی‌حالی، خون در مدفوع یا استفراغ مکرر است، باید سریع‌تر ارزیابی شود.

۳. اسهال عفونی

پروبیوتیک‌های مشخص در بعضی مطالعات مربوط به اسهال حاد کودکان بررسی شده‌اند، اما نتایج درباره سویه‌ها و فرآورده‌های مختلف یکسان نیست. در درمان اسهال، مهم‌ترین اقدام پیشگیری و درمان کم‌آبی با محلول خوراکی جبران آب و املاح (ORS) و ادامه تغذیه متناسب با شرایط کودک است.

پدی‌لاکت نباید جایگزین ORS یا درمان تجویزشده برای بیماری زمینه‌ای شود.

۴. رفلاکس، یبوست و آلرژی

در حال حاضر، شواهد برای این‌که پدی‌لاکت به‌طور قطعی رفلاکس، عدم تحمل لاکتوز، یبوست یا آلرژی‌های غذایی و تنفسی را درمان کند، کافی نیست. حتی درباره پروبیوتیک‌ها به‌طور کلی، ESPGHAN استفاده از آنها را برای درمان یبوست عملکردی کودکان توصیه نمی‌کند.

اگر کودک مکرراً استفراغ می‌کند، وزن‌گیری مناسبی ندارد، در مدفوعش خون دیده می‌شود یا نشانه‌های حساسیت غذایی دارد، نباید صرفاً با مصرف پروبیوتیک درمان را به تأخیر انداخت.

۵. پیشگیری از سرماخوردگی و تقویت ایمنی

پروبیوتیک‌ها در برخی مطالعات به دلیل تأثیر احتمالی بر میکروبیوتای روده و عملکرد ایمنی بررسی شده‌اند؛ اما این موضوع به معنی اثبات توانایی پدی‌لاکت در پیشگیری از سرماخوردگی، درمان عفونت‌های تنفسی یا تقویت قطعی سیستم ایمنی نیست.

این مکمل جایگزین واکسیناسیون، تغذیه مناسب، رعایت بهداشت یا درمان پزشکی عفونت نمی‌شود.

مقدار و نحوه مصرف قطره پدی لاکت

در اطلاعات منتشرشده برای این محصول، مقدار مصرف روزانه ۵ تا ۱۵ قطره یا طبق دستور پزشک ذکر شده است. این بازه به معنی مناسب بودن یک دوز مشخص برای تمام نوزادان نیست.

پیش از مصرف، به نکات زیر توجه کنید:

بروشور بسته‌بندی فعلی محصول را بررسی کنید؛ دستور سازنده همان فرآورده بر اطلاعات عمومی اینترنتی مقدم است.
اگر نوزاد نارس است، بیماری زمینه‌ای دارد یا داروی دیگری دریافت می‌کند، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
پیش از دادن قطره، طبق دستور محصول آن را تکان دهید.
از افزایش مقدار مصرف برای رسیدن سریع‌تر به نتیجه خودداری کنید.
در صورت بروز واکنش غیرمعمول، مصرف را متوقف کنید و از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرید.

در صورت استفاده هم‌زمان با آنتی‌بیوتیک، زمان‌بندی مصرف را از پزشک یا داروساز بپرسید؛ فاصله مناسب می‌تواند به نوع باکتری و داروی مصرفی بستگی داشته باشد و یک فاصله زمانی واحد را نباید برای تمام فرآورده‌ها قطعی دانست.

قطره پدی لاکت بر چی خوبه

عوارض جانبی قطره پدی لاکت چیست؟

پروبیوتیک‌ها در بسیاری از کودکان سالم و رسیده معمولاً به‌خوبی تحمل می‌شوند، اما این به معنی بی‌خطر بودن برای همه افراد نیست.

عوارض احتمالی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

افزایش موقت نفخ یا گاز روده
تغییر در الگوی دفع
ناراحتی گوارشی
به‌ندرت، واکنش حساسیتی نسبت به یکی از اجزای محصول

اگر پس از مصرف، علائم شدید یا پایدار ایجاد شد، مصرف را ادامه ندهید تا علت بررسی شود.

در صورت بروز کهیر گسترده، تورم لب‌ها یا صورت، دشواری تنفس یا کاهش سطح هوشیاری، فوراً کمک پزشکی دریافت کنید.

چه کودکانی پیش از مصرف پدی لاکت به مشورت پزشکی نیاز دارند؟

پیش از مصرف این نوع مکمل‌ها، ارزیابی پزشک به‌ویژه در شرایط زیر اهمیت دارد:

نوزادان نارس یا دارای وزن تولد بسیار پایین
کودکان دارای نقص ایمنی یا دریافت‌کننده داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی
کودکان مبتلا به بیماری شدید یا بستری در بیمارستان
کودکانی که کاتتر وریدی دارند
کودکانی که بیماری زمینه‌ای مهم یا سابقه حساسیت به ترکیبات محصول دارند

در نوزادان نارس و برخی کودکان بسیار آسیب‌پذیر، عفونت‌های جدی مرتبط با میکروارگانیسم‌های موجود در مکمل‌های پروبیوتیک گزارش شده است. بنابراین، مصرف پروبیوتیک در این گروه نباید بدون نظارت تخصصی انجام شود.

شرایط نگهداری قطره پدی لاکت

شرایط نگهداری ممکن است بر زنده ماندن باکتری‌های پروبیوتیک اثر بگذارد. در اطلاعات منتشرشده برای پدی‌لاکت، نگهداری در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد (یخچال) توصیه شده و مدت استفاده پس از باز شدن نیز دو ماه ذکر شده است.

بااین‌حال، برای اطمینان از پایداری و مقدار باکتری‌های زنده، دستور روی بسته‌بندی فعلی محصول را ملاک قرار دهید.

محصول را دور از نور مستقیم و رطوبت نگهداری کنید.
آن را دور از دسترس کودکان قرار دهید.
از مصرف محصول تاریخ‌گذشته یا محصولی که شرایط نگهداری آن رعایت نشده است، خودداری کنید.
درباره مدت نگهداری در دمای اتاق، دستور بروشور همان بسته را دنبال کنید.

کولیک نوزاد چگونه مدیریت می‌شود؟

کولیک معمولاً با افزایش سن به‌تدریج بهتر می‌شود. هدف مراقبت، کمک به آرامش نوزاد، اطمینان از تغذیه مناسب و بررسی علل دیگری است که ممکن است باعث گریه شوند.

روش‌های کمک‌کننده

۱. مطمئن شوید نوزاد گرسنه نیست و پوشک او تمیز است.

۲. هنگام شیر خوردن، وضعیت قرارگیری نوزاد و نحوه گرفتن پستان یا شیشه را بررسی کنید. در صورت نیاز، با پزشک یا مشاور شیردهی درباره روش تغذیه مناسب مشورت کنید.

۳. پس از تغذیه، در صورت نیاز نوزاد را به‌آرامی در وضعیت عمودی نگه دارید و برای آروغ گرفتن فرصت بدهید.

۴. نوزاد را در آغوش بگیرید، آرام راه بروید یا با صدای ملایم با او صحبت کنید. کاهش نور و صدا نیز ممکن است برای بعضی نوزادان کمک‌کننده باشد.

۵. در صورت شیردهی، گروه‌های غذایی مهم را خودسرانه از رژیم حذف نکنید. اگر علائمی به نفع آلرژی به پروتئین شیر گاو یا مشکل غذایی دیگری وجود دارد، تغییر رژیم مادر باید با راهنمایی پزشک انجام شود.

۶. از مصرف خودسرانه گریپ‌واتر، داروهای ضدنفخ یا چند مکمل پروبیوتیک با هم خودداری کنید؛ اثربخشی همه این محصولات برای کولیک ثابت نشده است.

نکته مهم درباره خواب ایمن نوزاد

برای آرام کردن نوزاد، هرگز او را برای خوابیدن روی شکم قرار ندهید. نوزاد باید برای هر نوبت خواب به پشت، روی سطحی صاف، سفت و مخصوص خواب نوزاد قرار گیرد.

اگر نوزاد در تاب، کالسکه یا صندلی خودرو خوابش برد، باید در اولین فرصت ایمن به سطح مناسب خواب منتقل شود. قنداق کردن نیز باید با رعایت اصول ایمنی انجام شود و به محض تلاش نوزاد برای غلت زدن، متوقف شود.

اگر گریه نوزاد شما را بسیار خسته یا مضطرب کرده است، می‌توانید او را به پشت در تخت ایمن قرار دهید و برای چند دقیقه از فرد مطمئنی کمک بگیرید. هرگز نوزاد را تکان شدید ندهید.

چه زمانی گریه نوزاد نیاز به بررسی فوری دارد؟

گریه طولانی همیشه به معنی کولیک نیست. اگر گریه با هر یک از علائم زیر همراه است، کودک باید ارزیابی پزشکی شود:

تب ۳۸ درجه سانتی‌گراد یا بالاتر در نوزاد زیر سه ماه
بی‌حالی غیرمعمول یا دشواری در بیدار کردن نوزاد
امتناع از شیر خوردن یا کاهش واضح ادرار
استفراغ سبز، استفراغ مکرر یا وجود خون در مدفوع
دشواری تنفس یا تغییر رنگ لب‌ها
گریه بسیار زیر، ضعیف یا متفاوت از گریه معمول کودک
شکم متورم، درد شدید یا بدتر شدن ناگهانی وضعیت عمومی

در صورت تداوم گریه، اختلال در وزن‌گیری یا باقی ماندن علائم کولیک پس از حدود چهارماهگی، نیز بهتر است با پزشک کودک مشورت کنید.

پرسش‌های متداول

آیا قطره پدی لاکت برای همه نوزادان مناسب است؟

خیر. سن، وضعیت سلامت، نارس بودن، بیماری‌های زمینه‌ای و ترکیبات دقیق فرآورده باید در نظر گرفته شوند. به‌ویژه در نوزادان نارس یا کودکان دارای نقص ایمنی، مشورت پزشکی ضروری است.

آیا پدی لاکت کولیک نوزاد را درمان می‌کند؟

در مطالعات، برخی سویه‌های مشخص پروبیوتیک برای کولیک شیرخواران بررسی شده‌اند، اما نتایج را نمی‌توان به تمام محصولات چندسویه تعمیم داد. اثر پدی‌لاکت بر اساس شواهد موجود برای سویه‌های دقیق آن به‌طور قطعی قابل تأیید نیست.

آیا پدی لاکت برای اسهال ناشی از آنتی‌بیوتیک مفید است؟

اثربخشی برخی پروبیوتیک‌های مشخص برای کاهش خطر اسهال مرتبط با آنتی‌بیوتیک بررسی شده است؛ اما شواهد مربوط به یک سویه را نمی‌توان صرفاً بر اساس نام گونه باکتری به پدی‌لاکت تعمیم داد. تصمیم درباره مصرف آن باید با توجه به شرایط کودک و نظر متخصص گرفته شود.

آیا می‌توان پدی لاکت را همراه آنتی‌بیوتیک مصرف کرد؟

در برخی شرایط ممکن است مصرف هم‌زمان یک پروبیوتیک مشخص توصیه شود، اما نوع محصول و آنتی‌بیوتیک اهمیت دارد. درباره زمان‌بندی مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

پدی لاکت باید در یخچال نگهداری شود؟

طبق اطلاعات منتشرشده برای این محصول، نگهداری در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد توصیه شده است. دستور بسته‌بندی فعلی را بررسی کنید؛ شرایط نگهداری و مدت مصرف پس از باز شدن باید مطابق راهنمای همان فرآورده باشد.

جمع‌بندی

پدی‌لاکت یک فرآورده سین‌بیوتیک حاوی چند نوع باکتری زنده و پری‌بیوتیک است که برای مصرف در نوزادان و کودکان عرضه می‌شود. بااین‌حال، وجود پروبیوتیک در یک محصول به‌تنهایی اثربخشی آن را برای درمان کولیک، رفلاکس، یبوست، آلرژی یا عفونت‌های تنفسی ثابت نمی‌کند.

شواهد علمی درباره پروبیوتیک‌ها به سویه، دوز و بیماری مشخص وابسته است. بنابراین، پیش از مصرف برای نوزاد، به‌ویژه در صورت نارس بودن یا وجود بیماری زمینه‌ای، بهتر است با پزشک مشورت شود. همچنین تشخیص علت گریه و توجه به تغذیه، آرام‌سازی و خواب ایمن نوزاد اهمیت زیادی دارد.