ورزش از دوران کودکی؛ فواید ورزش و کاهش کم‌تحرکی کودکان
تاریخ انتشار این مطلب : 1400/08/29 ساعت 00:00:00

ورزش از دوران کودکی؛ فواید ورزش و کاهش کم‌تحرکی کودکان

خلاصه مطلب
ورزش از دوران کودکی چه فوایدی دارد؟ با اهمیت فعالیت بدنی، انتخاب ورزش مناسب، تأثیر کم‌تحرکی و راه‌های مدیریت زمان استفاده کودکان از صفحه‌نمایش آشنا شوید.

فواید ورزش برای کودکان

 

ورزش از دوران کودکی؛ فواید فعالیت بدنی و نقش خانواده در کاهش کم‌تحرکی کودکان

 

بررسی و تأیید پزشکی: دکتر احمدشاه فرهت
تخصص: فوق‌تخصص نوزادان
تاریخ آخرین بازبینی: ۳۰ آبان ۱۴۰۵ (۲۱ نوامبر ۲۰۲۶)

 

خلاصه مقاله

ورزش و فعالیت بدنی از دوران کودکی نقش مهمی در رشد جسمی، سلامت قلب و عروق، تقویت استخوان‌ها، بهبود عملکرد عضلات و حفظ سلامت روان دارند. کودکانی که از سال‌های نخست زندگی فرصت بازی و تحرک دارند، معمولاً راحت‌تر فعالیت بدنی را به بخشی از سبک زندگی خود تبدیل می‌کنند. انتخاب فعالیت متناسب با سن، توانایی و علاقه کودک، حمایت خانواده و فراهم کردن محیطی امن از عوامل مهم در ایجاد این عادت هستند.

در مقابل، نشستن طولانی‌مدت و استفاده بیش از اندازه از تلویزیون، تلفن همراه و بازی‌های رایانه‌ای ممکن است فرصت حرکت، بازی و خواب کافی را کاهش دهد. در این مقاله با فواید ورزش از دوران کودکی، راه‌های تشویق فرزندان به تحرک و روش‌های مدیریت زمان استفاده از صفحه‌نمایش آشنا می‌شوید.

چرا ورزش از دوران کودکی اهمیت دارد؟

فعالیت بدنی فقط به معنای شرکت در کلاس ورزشی یا انجام تمرین‌های منظم نیست. دویدن، پریدن، بالا رفتن از وسایل بازی، دوچرخه‌سواری، رقصیدن، بازی با توپ و حتی پیاده‌روی خانوادگی هم می‌توانند بخشی از فعالیت روزانه کودک باشند.

دوران کودکی فرصت مناسبی برای شکل‌گیری عادت‌های سالم است. کودکی که حرکت و بازی را با تجربه‌ای لذت‌بخش همراه می‌داند، در سال‌های بعد نیز احتمال بیشتری دارد که فعالیت بدنی را در برنامه زندگی خود حفظ کند.

ورزش و بازی فعال به رشد مهارت‌های حرکتی مانند حفظ تعادل، هماهنگی دست و چشم، کنترل حرکات و تقویت عضلات کمک می‌کنند. همچنین فعالیت بدنی منظم می‌تواند در بهبود آمادگی قلبی و تنفسی، سلامت استخوان‌ها و تنظیم سوخت‌وساز بدن مؤثر باشد.

نکته مهم این است که ورزش کودکان نباید با هدف دستیابی به اندام خاص یا رقابت دائمی با دیگران انجام شود. هدف اصلی، فراهم کردن فرصتی برای رشد سالم، تجربه شادی، افزایش توانایی‌های جسمی و یادگیری مهارت‌های تازه است.

چگونه کودک را به ورزش علاقه‌مند کنیم؟

کودکان نیز مانند بزرگسالان علایق متفاوتی دارند. ممکن است یک کودک از شنا لذت ببرد، درحالی‌که کودک دیگر دوچرخه‌سواری، فوتبال، رقص یا بازی در فضای باز را ترجیح دهد. بنابراین بهتر است والدین به‌جای تحمیل یک رشته ورزشی، فرصت آشنایی با فعالیت‌های گوناگون را برای فرزندشان فراهم کنند.

برای مثال، می‌توان کودک را به فعالیت‌هایی مانند موارد زیر تشویق کرد:

  • دوچرخه‌سواری در مسیرهای امن و متناسب با سن کودک

  • شنا با حضور مربی و نظارت بزرگسال

  • پیاده‌روی و طبیعت‌گردی خانوادگی

  • بازی با توپ و فعالیت‌های گروهی

  • رقص و حرکات موزون

  • بازی در پارک و زمین‌های بازی استاندارد

  • ورزش‌های رزمی متناسب با سن و توانایی کودک

  • کوه‌پیمایی سبک و متناسب با شرایط جسمی و محیطی

البته همه فعالیت‌ها برای تمام سنین مناسب نیستند. انتخاب نوع ورزش باید با توجه به مرحله رشد، توانایی جسمی، مهارت حرکتی و شرایط سلامت کودک انجام شود. برای نمونه، اسب‌سواری، اسکی و برخی ورزش‌های تخصصی به آموزش حرفه‌ای، تجهیزات ایمنی و نظارت دقیق نیاز دارند.

علاقه کودک را جدی بگیرید

اگر کودک به ورزشی علاقه نشان نمی‌دهد، بهتر است به‌جای سرزنش یا اجبار، دلیل آن را پیدا کنید. شاید فعالیت انتخاب‌شده برای سن او دشوار باشد، از فضای کلاس احساس راحتی نکند یا هنوز فرصت کافی برای آشنایی با آن نداشته باشد.

به کودک اجازه دهید چند فعالیت مختلف را تجربه کند و درباره انتخاب خود نظر بدهد. مشارکت در تصمیم‌گیری باعث می‌شود احساس استقلال بیشتری داشته باشد و فعالیت بدنی را وظیفه‌ای تحمیلی تلقی نکند.

والدین الگوی رفتاری فرزندان هستند

کودکان بیش از آنکه از توصیه‌های کلامی تأثیر بگیرند، رفتار والدین را مشاهده و تقلید می‌کنند. اگر پدر و مادر بیشتر اوقات فراغت خود را در حالت نشسته سپری کنند، تشویق کودک به تحرک ممکن است دشوارتر شود.

پیاده‌روی خانوادگی، بازی در پارک، دوچرخه‌سواری گروهی و اختصاص زمانی برای فعالیت‌های مشترک، راه‌هایی ساده برای تبدیل تحرک به بخشی از زندگی روزمره خانواده هستند.

لازم نیست همه فعالیت‌ها به شکل کلاس ورزشی یا برنامه‌ای رسمی انجام شوند. گاهی نیم ساعت بازی فعال با والدین می‌تواند تجربه‌ای لذت‌بخش و مؤثر برای کودک باشد.

فواید ورزش برای سلامت جسمی و روانی کودکان

فعالیت بدنی منظم بر بخش‌های مختلف بدن تأثیر می‌گذارد. این تأثیرات تنها به افزایش قدرت عضلات محدود نیستند و سلامت عمومی کودک را نیز در بر می‌گیرند.

۱. کمک به تنظیم وزن و سوخت‌وساز بدن

هنگام فعالیت بدنی، بدن انرژی بیشتری مصرف می‌کند. تحرک منظم در کنار تغذیه متعادل و خواب کافی می‌تواند به تنظیم وزن و کاهش خطر اضافه‌وزن و چاقی کمک کند.

البته وزن کودک تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند ژنتیک، الگوی تغذیه، خواب، شرایط خانوادگی و وضعیت سلامت قرار دارد. بنابراین نباید ورزش را تنها راه کنترل وزن دانست یا کودک را به‌دلیل وزن و ظاهر بدنش تحت فشار قرار داد.

بهتر است تمرکز خانواده بر ایجاد عادت‌های سالم، افزایش توانایی جسمی و لذت بردن از فعالیت باشد، نه کاهش وزن سریع یا مقایسه اندام کودک با دیگران.

۲. تقویت قلب و عروق

فعالیت‌هایی مانند دویدن، شنا، دوچرخه‌سواری و بازی‌های پرتحرک باعث افزایش موقت ضربان قلب و سرعت تنفس می‌شوند. تکرار منظم این فعالیت‌ها به بهبود آمادگی قلبی و تنفسی کمک می‌کند.

فعالیت بدنی همچنین می‌تواند در بهبود برخی شاخص‌های سلامت قلب و عروق، از جمله فشار خون و سوخت‌وساز چربی‌ها، نقش داشته باشد. ایجاد عادت به تحرک از دوران کودکی می‌تواند زمینه مناسبی برای حفظ سلامت قلب در سال‌های بعد فراهم کند.

۳. کمک به تنظیم قند خون و عملکرد انسولین

عضلات هنگام فعالیت بدنی برای تأمین انرژی از گلوکز استفاده می‌کنند. ورزش منظم می‌تواند حساسیت سلول‌ها به انسولین را بهبود دهد و به تنظیم بهتر قند خون کمک کند.

این موضوع برای سلامت متابولیک کودکان اهمیت دارد؛ به‌ویژه کودکانی که در معرض اضافه‌وزن یا برخی عوامل خطر متابولیک هستند. بااین‌حال، ورزش جایگزین درمان یا مراقبت پزشکی در کودکان مبتلا به دیابت یا سایر اختلالات متابولیک نیست و برنامه فعالیت آن‌ها باید با نظر پزشک تنظیم شود.

۴. کمک به سلامت استخوان‌ها و عضلات

در دوران رشد، استخوان‌ها و عضلات به فعالیت و تحریک مناسب نیاز دارند. بازی‌هایی که شامل دویدن، پریدن، بالا رفتن و حرکت در برابر مقاومت وزن بدن هستند، می‌توانند به تقویت عضلات و سلامت استخوان‌ها کمک کنند.

فعالیت‌هایی مانند طناب‌زدن، لی‌لی، پریدن و بازی‌های توپی، در صورت متناسب بودن با سن و توانایی کودک، نمونه‌هایی از فعالیت‌های تقویت‌کننده استخوان هستند.

همچنین تمرین‌های ساده قدرتی با وزن بدن، مانند حرکات کنترل‌شده و متناسب با سن، می‌توانند به تقویت عضلات کمک کنند. انجام تمرین‌های سنگین یا استفاده از وزنه‌های نامتناسب بدون آموزش و نظارت تخصصی برای کودکان توصیه نمی‌شود.

 

ورزش و کمک به کاهش اضطراب و خلق و خوی بهتر کودک

 

۵. کمک به کاهش اضطراب و بهبود خلق‌وخو

ورزش می‌تواند بر وضعیت روانی کودکان نیز تأثیر مثبت داشته باشد. فعالیت بدنی با تغییراتی در عملکرد دستگاه عصبی و ترشح برخی مواد شیمیایی مغز همراه است که در تنظیم خلق‌وخو و احساس آرامش نقش دارند.

بازی و ورزش همچنین فرصتی برای تخلیه انرژی، تجربه موفقیت، افزایش اعتمادبه‌نفس و تعامل با دیگران فراهم می‌کنند. کودک از طریق فعالیت‌های گروهی می‌تواند مهارت‌هایی مانند همکاری، رعایت نوبت، پذیرش قوانین و کنار آمدن با شکست را نیز تمرین کند.

البته ورزش به‌تنهایی درمان اضطراب، افسردگی یا سایر مشکلات روان‌شناختی نیست؛ اما می‌تواند در کنار حمایت خانواده و مراقبت تخصصی، بخشی از سبک زندگی سالم کودک باشد.

۶. بهبود خواب و عملکرد روزانه

فعالیت بدنی کافی در طول روز می‌تواند به تنظیم چرخه خواب و بیداری کمک کند. کودکانی که فرصت مناسبی برای بازی و تحرک دارند، ممکن است راحت‌تر برای خواب شبانه آماده شوند.

خواب کافی نیز برای رشد جسمی، یادگیری، حافظه و تنظیم هیجانات ضروری است. به همین دلیل، فعالیت بدنی، خواب و تغذیه باید در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند.

۷. تقویت تمرکز و یادگیری

فعالیت بدنی می‌تواند با بهبود برخی جنبه‌های عملکرد شناختی، از جمله توجه و کارکردهای اجرایی، ارتباط داشته باشد. بازی‌های حرکتی همچنین به کودک کمک می‌کنند دستورالعمل‌ها را دنبال کند، تصمیم بگیرد، مسئله حل کند و رفتار خود را با شرایط محیط هماهنگ سازد.

به همین دلیل، اختصاص زمان برای بازی و حرکت در برنامه روزانه کودکان نباید صرفاً اتلاف وقت یا مانعی برای درس خواندن تلقی شود. فعالیت بدنی متعادل می‌تواند در کنار آموزش و مطالعه به رشد همه‌جانبه کودک کمک کند.

چه مقدار فعالیت بدنی برای کودکان مناسب است؟

میزان فعالیت مورد نیاز به سن کودک بستگی دارد. سازمان جهانی بهداشت برای گروه‌های سنی مختلف توصیه‌های جداگانه‌ای ارائه کرده است.

برای کودکان زیر ۵ سال:

  • نوزادان باید در طول روز چندین بار فرصت فعالیت بدنی و بازی روی سطح ایمن داشته باشند. برای نوزادانی که هنوز تحرک مستقل ندارند، قرار گرفتن روی شکم در زمان بیداری و با نظارت بزرگسال اهمیت دارد.

  • کودکان ۱ تا ۲ ساله بهتر است در مجموع دست‌کم ۱۸۰ دقیقه در طول روز فعالیت‌های بدنی متنوع با شدت‌های مختلف داشته باشند.

  • کودکان ۳ تا ۴ ساله نیز به دست‌کم ۱۸۰ دقیقه فعالیت بدنی متنوع در روز نیاز دارند که حداقل ۶۰ دقیقه آن با شدت متوسط تا زیاد باشد.

برای کودکان و نوجوانان ۵ تا ۱۷ سال:

سازمان جهانی بهداشت توصیه می‌کند کودکان و نوجوانان در طول هفته به‌طور میانگین روزانه دست‌کم ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط تا زیاد، عمدتاً از نوع هوازی، داشته باشند. فعالیت‌های شدید هوازی و فعالیت‌هایی که عضلات و استخوان‌ها را تقویت می‌کنند نیز باید دست‌کم سه روز در هفته در برنامه آن‌ها قرار بگیرند.

فعالیت بدنی می‌تواند در قالب ورزش، بازی، پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری، فعالیت در مدرسه یا بازی‌های گروهی انجام شود. لازم نیست تمام این زمان در یک جلسه ورزشی سپری شود؛ فعالیت‌های روزانه متنوع نیز در مجموع به افزایش تحرک کودک کمک می‌کنند.

اگر کودک در حال حاضر فعالیت کمی دارد، بهتر است با زمان‌های کوتاه و قابل‌اجرا شروع کند و به‌تدریج مدت و شدت فعالیت را افزایش دهد. انجام مقداری فعالیت بدنی بهتر از بی‌تحرکی کامل است.

سفت و شل کردن عضلات؛ آیا برای کودکان مفید است؟

یکی از فعالیت‌هایی که در متن‌های آموزشی قدیمی‌تر به آن اشاره می‌شود، سفت و شل کردن عضلات است. این تمرین‌ها می‌توانند به آگاهی کودک از وضعیت بدن و کنترل انقباض و رهاسازی عضلات کمک کنند.

برای مثال، کودک می‌تواند با راهنمایی بزرگسال عضلات دست یا پا را برای چند ثانیه منقبض کند و سپس آن‌ها را آرام سازد. چنین تمرین‌هایی در برخی روش‌های آرام‌سازی و آموزش کنترل بدن نیز استفاده می‌شوند.

بااین‌حال، سفت و شل کردن عضلات به‌تنهایی جایگزین فعالیت بدنی هوازی، بازی فعال یا تمرین‌های تقویت‌کننده عضلات و استخوان‌ها نیست. همچنین نباید آن را روشی برای تغییر شکل ظاهری اندام کودک معرفی کرد. رشد و تناسب اندام کودکان به عوامل متعددی وابسته است و هدف از فعالیت بدنی باید حفظ سلامت و عملکرد طبیعی بدن باشد.

تماشای تلویزیون و بازی‌های رایانه‌ای؛ زمان‌های بی‌تحرکی کودکان

بخشی از زمان روزانه کودکان ممکن است به فعالیت‌هایی اختصاص پیدا کند که در آن‌ها نشسته یا تقریباً بدون حرکت هستند؛ مانند تماشای تلویزیون، بازی با رایانه، استفاده از تلفن همراه یا تبلت.

این فعالیت‌ها لزوماً در همه شرایط مضر نیستند. برای مثال، استفاده هدفمند از ابزارهای دیجیتال می‌تواند به یادگیری، ارتباط با دیگران و دسترسی به محتوای آموزشی کمک کند. مسئله زمانی ایجاد می‌شود که استفاده تفریحی از صفحه‌نمایش بیش از اندازه باشد و جای فعالیت بدنی، بازی آزاد، خواب، مطالعه یا ارتباط خانوادگی را بگیرد.

ارتباط کم‌تحرکی با اضافه‌وزن کودکان

نشستن طولانی‌مدت به‌تنهایی تنها علت اضافه‌وزن نیست؛ اما می‌تواند با کاهش مصرف انرژی و محدود شدن فرصت تحرک، در کنار عوامل دیگری مانند تغذیه نامتعادل و خواب ناکافی، خطر اضافه‌وزن را افزایش دهد.

برای مثال، کودکی که چند ساعت به تماشای تلویزیون مشغول است، ممکن است فرصت کمتری برای دویدن، بازی در فضای باز یا شرکت در فعالیت‌های گروهی داشته باشد. اگر هم‌زمان هنگام تماشای تلویزیون خوراکی‌های پرکالری مصرف کند، احتمال دریافت انرژی بیش از نیاز بدن افزایش پیدا می‌کند.

به همین دلیل، بهتر است خانواده‌ها هم به مدت استفاده از صفحه‌نمایش و هم به نوع محتوای مصرفی و عادت‌های غذایی هنگام تماشا توجه کنند.

تبلیغات مواد غذایی و انتخاب خوراکی‌ها

کودکان در معرض تبلیغات متنوع مواد غذایی قرار دارند. بخشی از این تبلیغات به خوراکی‌هایی با قند، نمک یا چربی زیاد اختصاص دارد. مشاهده مکرر چنین تبلیغاتی ممکن است بر ترجیحات غذایی کودک و درخواست او برای خرید بعضی محصولات تأثیر بگذارد.

یکی از راهکارهای مفید این است که والدین هنگام تماشای محتوا درباره تبلیغات با کودک صحبت کنند و به او کمک کنند تفاوت میان پیام تبلیغاتی و اطلاعات واقعی درباره ارزش غذایی محصولات را تشخیص دهد.

همچنین بهتر است خوردن وعده‌های اصلی غذا به تماشای تلویزیون یا استفاده از تلفن همراه وابسته نباشد. غذا خوردن در کنار خانواده، بدون حواس‌پرتی صفحه‌نمایش، به توجه کودک به احساس گرسنگی و سیری و شکل‌گیری عادت‌های غذایی سالم کمک می‌کند.

آیا تماشای تلویزیون بیش از دو ساعت باعث چاقی می‌شود؟

در برخی منابع قدیمی، اعداد و آمارهایی درباره چند برابر شدن احتمال چاقی در کودکانی که زمان زیادی را صرف تماشای تلویزیون می‌کنند، مطرح شده است. بااین‌حال، بدون دسترسی به پژوهش اصلی، مشخصات نمونه و روش انجام مطالعه، نمی‌توان چنین عددی را به‌عنوان یک نتیجه قطعی و قابل تعمیم به همه کودکان بیان کرد.

شواهد علمی نشان می‌دهند که زمان بیشتر رفتارهای کم‌تحرک، به‌ویژه استفاده تفریحی از صفحه‌نمایش، با برخی پیامدهای نامطلوب سلامت در کودکان و نوجوانان ارتباط دارد. بااین‌حال، این ارتباط به معنای آن نیست که تماشای تلویزیون به‌تنهایی علت چاقی است یا همه کودکانی که زمان بیشتری از صفحه‌نمایش استفاده می‌کنند، دچار اضافه‌وزن می‌شوند.

برای ارزیابی وضعیت کودک باید مجموعه‌ای از عوامل مانند میزان فعالیت بدنی، الگوی تغذیه، خواب، شرایط جسمی و روند رشد او در نظر گرفته شوند.

برای مدیریت زمان استفاده از صفحه‌نمایش چه کنیم؟

هدف خانواده نباید حذف کامل فناوری از زندگی کودک باشد؛ بلکه باید میان استفاده از ابزارهای دیجیتال و فعالیت‌های ضروری دیگر تعادل برقرار شود.

چند راهکار کاربردی عبارت‌اند از:

۱. برای استفاده تفریحی از صفحه‌نمایش برنامه مشخص داشته باشید.
زمان استفاده از تلویزیون، تبلت و بازی‌های رایانه‌ای را با توجه به سن کودک، برنامه مدرسه، نیازهای خواب و شرایط خانوادگی تنظیم کنید. بهتر است استفاده از صفحه‌نمایش بدون برنامه و به‌صورت مداوم در تمام ساعات روز نباشد.

۲. هنگام غذا خوردن تلویزیون و تلفن همراه را کنار بگذارید.
این کار به ایجاد عادت‌های غذایی آگاهانه‌تر و افزایش تعامل اعضای خانواده کمک می‌کند.

۳. پیش از خواب از صفحه‌نمایش فاصله بگیرید.
بهتر است دست‌کم یک ساعت پیش از خواب، استفاده از ابزارهای دیجیتال کنار گذاشته شود و محیط اتاق خواب تا حد امکان برای استراحت مناسب باشد.

۴. برای بازی و تحرک جایگزین جذاب فراهم کنید.
اگر کودک به بازی رایانه‌ای علاقه دارد، می‌توان در کنار آن فعالیت‌هایی مانند بازی با توپ، ساختن مسیر مانع در خانه، رقص، دوچرخه‌سواری یا رفتن به پارک را پیشنهاد کرد.

۵. از قوانین خانوادگی یکسان استفاده کنید.
اگر والدین دائماً با تلفن همراه مشغول باشند، اجرای محدودیت برای کودک دشوارتر خواهد شد. بهتر است همه اعضای خانواده در زمان‌های مشخص، مانند وعده‌های غذایی و پیش از خواب، استفاده از صفحه‌نمایش را کاهش دهند.

۶. محتوای مناسب سن کودک انتخاب کنید.
کیفیت محتوا اهمیت زیادی دارد. محتوای آموزشی و متناسب با مرحله رشد کودک می‌تواند تجربه متفاوتی از تماشای منفعلانه و طولانی‌مدت باشد. والدین بهتر است درباره محتوایی که فرزندشان مشاهده می‌کند، آگاهی داشته باشند.

محدود کردن صفحه‌نمایش برای همه سنین یکسان نیست

نیازهای نوزاد، کودک نوپا، کودک دبستانی و نوجوان با یکدیگر تفاوت دارند. به همین دلیل، نمی‌توان یک عدد ثابت را برای تمام سنین و همه انواع استفاده از صفحه‌نمایش مناسب دانست.

بر اساس راهنمای سازمان جهانی بهداشت برای کودکان زیر ۵ سال، استفاده از صفحه‌نمایش برای نوزادان و کودکان یک‌ساله توصیه نمی‌شود. برای کودکان ۲ تا ۴ سال نیز زمان استفاده از صفحه‌نمایش در حالت کم‌تحرک نباید بیش از یک ساعت در روز باشد و زمان کمتر بهتر است.

برای کودکان و نوجوانان ۵ تا ۱۷ سال، سازمان جهانی بهداشت بر محدود کردن زمان بی‌تحرکی، به‌ویژه زمان استفاده تفریحی از صفحه‌نمایش، تأکید می‌کند؛ اما در این توصیه یک سقف زمانی یکسان و قطعی برای تمام افراد این گروه سنی تعیین نشده است.

آکادمی اطفال آمریکا نیز در توصیه‌های جدید خود بر توجه به کیفیت محتوا، شرایط رشدی کودک، خواب، فعالیت بدنی و تعاملات خانوادگی تأکید دارد. بنابراین والدین بهتر است به‌جای تمرکز صرف بر شمارش ساعت‌ها، بررسی کنند که استفاده از صفحه‌نمایش چه تأثیری بر سایر بخش‌های زندگی فرزندشان گذاشته است.

چگونه برنامه‌ای متعادل برای ورزش و تفریح کودک بسازیم؟

برای ایجاد تعادل میان تحرک و استفاده از ابزارهای دیجیتال، لازم نیست خانواده برنامه‌ای پیچیده طراحی کند. چند تغییر کوچک و پیوسته می‌تواند به بهبود سبک زندگی کودک کمک کند:

  • زمانی مشخص برای بازی فعال در فضای باز در نظر بگیرید.

  • در صورت امکان، بخشی از مسیرهای کوتاه روزانه را با کودک پیاده‌روی کنید.

  • اسباب‌بازی‌ها و وسایلی در اختیار او قرار دهید که حرکت و بازی را تشویق می‌کنند.

  • کودک را به شرکت در فعالیت‌های گروهی و بازی با همسالان تشویق کنید.

  • در زمان انجام تکالیف یا فعالیت‌های نشسته، فرصت‌هایی برای بلند شدن و حرکت کوتاه فراهم کنید.

  • فعالیت‌های مورد علاقه کودک را بشناسید و آن‌ها را در برنامه هفتگی خانواده بگنجانید.

  • به‌جای استفاده از ورزش به‌عنوان تنبیه یا پاداش، آن را بخشی طبیعی و لذت‌بخش از زندگی روزمره معرفی کنید.

اگر کودک به دلیل بیماری، محدودیت حرکتی، درد یا شرایط جسمی خاص نمی‌تواند مانند همسالان خود فعالیت کند، لازم است نوع و میزان تحرک متناسب با شرایط او و با راهنمایی پزشک یا متخصص مربوطه تعیین شود.

جمع‌بندی

ورزش و فعالیت بدنی از دوران کودکی به رشد سالم استخوان‌ها و عضلات، بهبود عملکرد قلب و عروق، تنظیم سوخت‌وساز بدن و تقویت سلامت روان کمک می‌کنند. برای ایجاد عادت به تحرک، لازم است فعالیت متناسب با سن، توانایی و علاقه کودک انتخاب شود و والدین با فراهم کردن فرصت‌های امن برای بازی و ورزش، الگوی مناسبی برای فرزندشان باشند.

از سوی دیگر، استفاده طولانی و بی‌برنامه از تلویزیون، تلفن همراه و بازی‌های رایانه‌ای می‌تواند فرصت فعالیت بدنی، خواب و تعامل اجتماعی را کاهش دهد. مدیریت زمان صفحه‌نمایش، توجه به کیفیت محتوا و جایگزین کردن بخشی از زمان بی‌تحرکی با بازی و فعالیت‌های خانوادگی، راهکارهایی مؤثر برای ایجاد تعادل هستند.

مهم‌ترین نکته این است که ورزش نباید برای کودک به اجبار یا وسیله‌ای برای تغییر ظاهر بدن تبدیل شود. هدف، پرورش کودکی سالم، شاد و فعال است که حرکت و بازی را به‌عنوان بخشی طبیعی از زندگی خود می‌شناسد.

این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نیست.

 

بررسی و تأیید پزشکی: دکتر احمدشاه فرهت
تخصص: فوق‌تخصص نوزادان
تاریخ آخرین بازبینی: ۳۰ آبان ۱۴۰۵ (۲۱ نوامبر ۲۰۲۶)

 

منابع علمی

لینک کوتاه مطلب : https://gahvarak.com/link/blog/539
این مطلب را به اشتراک بگذارید :
نظرات کاربران

نظری برای این مقاله ثبت نشده است ! نظر خود را ثبت کنید